Trường hợp thứ nhất, sau 1 ngày uống khoảng 100 ml cồn 90 độ pha với 500 ml nước lọc, người bệnh xuất hiện tình trạng đau bụng, nôn ra dịch nâu, thị lực từ nhìn mờ dần, suy giảm theo chiều hướng xấu đi. Người bệnh nhập viện trong tình trạng mất thị lực, kết quả xét nghiệm khí máu có tình trạng toan hóa máu, được chẩn đoán ngộ độc Methanol và chỉ định lọc máu cấp cứu. Dù sau đó được chuyển lên Khoa Chống độc - Bệnh viện Bạch Mai điều trị nhưng người bệnh vẫn bị mất thị lực.
Trường hợp thứ hai là người bệnh nam, 66 tuổi, sau khi uống phải cồn pha nước lọc 01 ngày xuất hiện tình trạng đau đầu, nhìn mờ dần, vật vã kích thích, sau đó hôn mê. Kết quả xét nghiệm khí máu có toan chuyển hóa nặng, chụp cộng hưởng từ sọ não cho thấy tổn thương nhồi máu, hoại tử, chảy máu nhân bèo hai bên – đây là dạng tổn thương não điển hình do ngộ độc methanol. Người bệnh dù được hồi sức tích cực, lọc máu, thở máy nhưng tình trạng rất nặng, hôn mê sâu, có nhiều nguy cơ lâm vào tình trạng sống thực vật. Nguyên nhân là do người bệnh bị ngộ độc cấp methanol nồng độ cao, đến viện muộn nên methanol đã ngấm vào các cơ quan, đặc biệt là não, dẫn đến tổn thương não nặng.
Hình ảnh tổn thương nhồi máu, chảy máu nhân bèo hai bên ở người bệnh ngộ độc Methanol do uống cồn công nghiệp pha nước (rượu giả)
Ths.Bs Bùi Tất Luật – Khoa Cấp Cứu, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ cho biết, trong thời gian gần đây, tình trạng ngộ độc methanol đang có xu hướng gia tăng. Methanol thường được gọi là cồn công nghiệp, được bán với giá rất rẻ nên dễ bị kẻ xấu sử dụng làm rượu giả (thay cho ethanol). Đó là lý do nhiều người mua cồn y tế hay các sản phẩm dán nhãn ethanol nhưng thành phần lại có chứa methanol, thậm chí nồng độ methanol rất cao.
Methanol được hấp thu và gây ngộ độc dễ dàng qua đường tiêu hóa, qua da hoặc qua đường hô hấp. Do methanol được cơ thể chuyển hóa và thải trừ chậm, gây ngộ độc cũng chậm nên khi tiếp xúc mức độ ít trong thời gian dài hoặc lặp lại nhiều lần sẽ tích lũy trong cơ thể và gây ngộ độc sau đó nhiều ngày. Tình trạng này hay gặp ở người nghiện rượu, người thường xuyên uống rượu không rõ nguồn gốc, cồn công nghiệp pha nước uống thay rượu, người lao động trong môi trường tiếp xúc với methanol nhưng không có bảo hộ lao động… Hoặc người bệnh có thể tiếp xúc với methanol liều cao một lần nhưng không biết, và tới 1-2 ngày sau mới biểu hiện nhiễm độc (hay gặp với trường hợp sử dụng sản phẩm giả có chứa methanol).
Một số biểu hiện khi bị ngộ độc methanol
Ngộ độc cấp tính: mờ mắt, giảm thị lực, mù, đau đầu, buồn nôn, nôn, rối loạn ý thức, hôn mê, co giật, tổn thương não, nhiễm toan chuyển hóa, sốc, tổn thương đa tạng, tử vong.
Ngộ độc mạn tính: đau đầu, chóng mặt, choáng váng, mất ngủ, rối loạn tâm thần viêm kết mạc, nhìn mờ, mù…
Di chứng nặng nề nhất là di chứng mắt và não: mù mắt, giảm thị lực, hôn mê, rối loạn vận động, sống thực vật, thậm chí tử vong.
Ths.Bs Bùi Tất Luật – Thanh Nga