Tiêu chảy cấp do vi rút Rota là bệnh cấp tính do vi rút gây nên, là nguyên nhân phổ biến nhất gây tiêu chảy cấp ở trẻ, có thể gây tử vong nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời. Vi rút Rota có khả năng tồn tại bền vững trong môi trường, có thể sống hàng giờ ở trên bàn tay và trên các bề mặt rắn. Đặc biệt, vi rút Rota có thể sống ổn định và gây ra bệnh khi sống trong phân 1 tuần.
1. Các triệu chứng khi mắc bệnh?
Bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ, sau khi bị lây nhiễm khoảng 1 – 2 ngày, trẻ bắt đầu xuất hiện các triệu chứng:
- Nôn ói và tiêu chảy. Nôn xuất hiện trước tiêu chảy khoảng 6 – 12 giờ và có thể kéo dài 2 – 3 ngày. Trẻ nôn rất nhiều vào ngày đầu và giảm bớt khi bắt đầu đi tiêu chảy.
- Phân lỏng toàn nước, có lúc màu xanh dưa cải, có thể có đờm, nhớt nhưng không có máu (đây là đặc điểm quan trọng để chẩn đoán phân biệt với ỉa chảy do vi khuẩn). Tiêu chảy ngày càng tăng trong vài ngày, sau đó giảm dần, kéo dài từ 3 – 9 ngày.
- Có thể sốt, đau bụng, ho và chảy nước mũi.
- Do vừa bị nôn và tiêu chảy nhiều, trẻ bị nhiễm vi rút Rota rất dễ bị mất nước nếu không được chăm sóc thích hợp. Biến chứng nguy hiểm và trầm trọng của bệnh là khô kiệt do mất nước và muối, dễ dẫn đến trụy mạch và tử vong nếu không được bù nước kịp thời. Các biểu hiện của mất nước bao gồm: Khát nước, môi khô, lưỡi khô, da khô, tiểu ít, kích thích, quấy khóc.
2. Nguồn truyền nhiễm và phương thức lây truyền
- Người là ổ chứa vi rút Rota duy nhất. Các loại vi rút Rota ở động vật như chó, mèo, ngựa,… không gây bệnh ở người.
- Yếu tố truyền bệnh là phân của bệnh nhân hoặc người lành mang vi rút Rota. Phân sẽ làm ô nhiễm môi trường, đặc biệt là nguồn nước. Ngoài ra, có thể gây ô nhiễm thực phẩm và các vật dụng khác.
- Thời gian ủ bệnh từ 1 – 7 ngày, trung bình 2 – 3 ngày kể từ khi vi rút xâm nhập vào cơ thể.
- Thời kỳ lây truyền: Các triệu chứng của bệnh tiêu chảy do vi rút Rota được bắt đầu rất đột ngột. Thời kỳ lây truyền có thể kéo dài tới 3 tuần, tuy nhiên thường khoảng 7 – 8 ngày kể từ lúc bệnh bắt đầu.
- Phương thức lây truyền: Vi rút Rota lây truyền qua đường phân - miệng, ngoài ra có thể lây theo đường hô hấp. Trẻ em có thể nhiễm cả trước và sau khi bị ốm kèm theo tiêu chảy.
3. Biện pháp phòng tránh
- Vệ sinh nguồn nước, ăn uống theo các quy định của vệ sinh an toàn thực phẩm, rửa tay bằng nước rửa tay diệt khuẩn trước khi ăn.
- Vệ sinh dụng cụ dùng cho trẻ em ăn (đặc biệt trẻ dưới 6 tháng tuổi), người mẹ phải giữ gìn vệ sinh tốt trong thời kỳ cho con bú.
- Sát khuẩn, tẩy uế những chất thải và đồ dùng có liên quan đến bệnh nhân.
- Quản lý phân, xử lý phân thật tốt (dùng hố xí tự hoại, hố xí hai ngăn), không dùng phân tươi bón cây cối, hoa quả.
- Đưa trẻ đi uống vắc xin Rota theo khuyến cáo của Bộ Y tế./.
Infographic: Tiêu chảy do vi rút Rota là gì?
Infographic: Nguồn truyền nhiễm
Infographic: Phương thức lây truyền
Infographic: Biện pháp phòng tránh
Khánh Ngọc tổng hợp