Thuốc lá điện tử (ENDs): Là thiết bị sử dụng pin làm nóng dung dịch điện tử (e-liquid) để tạo ra sol khí/khói cho người dùng hít vào, chứa chất tạo mùi, hòa tan trong Propylene Glycol hoặc/và Glycerin. Thành phần chính của dung dịch điện tử, bên cạnh Nicotin, còn có Propylene Glycol và các chất tạo hương vị.
Thuốc lá nung nóng (HTPs): Là sản phẩm sử dụng thiết bị điện tử để nung nóng điếu thuốc đến nhiệt độ đủ để tạo ra sol khí có thể hít vào, có chứa Nicotin một chất gây nghiện cao và các hóa chất khác, các chất phụ gia không phải thuốc lá và thường có nhiều hương vị.
Shisha: Là tên gọi của một loại thuốc hút có xuất xứ từ Ả Rập, còn có tên gọi là thuốc lào Ả Rập, có chứa Nicotine một chất gây hưng phấn, gây nghiện. Shisha được hút qua “bộ lọc – waterpipe” là nước, tương tự như hút thuốc lào của Việt Nam, gồm sợi thuốc lá trộn với mật ong và hương liệu bạc hà, chocolate hoặc trái cây táo, dâu, cherry…
Hiện nay, có một bộ phận đang hiểu nhầm về việc thuốc lá điện tử, các loại thuốc lá thế hệ mới là sản phẩm giúp cai nghiện thuốc lá điếu và ít hại hơn thuốc lá điếu thông thường, do được thiết kế đa dạng với nhiều kiểu dáng và nhiều hương vị rất hấp dẫn có thể che giấu độ gắt của Nicotin. Tuy nhiên, theo Tổ chức Y thế giới (WHO), trên thế giới chưa có bằng chứng về việc thuốc lá điện tử, các loại thuốc lá thế hệ mới giúp cai nghiện thuốc lá thông thường. Bên cạnh đó, WHO cũng không xác nhận thuốc lá điện tử, các loại thuốc lá thế hệ mới là một biện pháp hỗ trợ cai nghiện. Thuốc lá điện tử, các loại thuốc lá thế hệ mới không những không giúp cai thuốc lá mà còn khiến người chưa hút thuốc trở thành nghiện Nicotin. Những người trẻ chưa từng hút thuốc lá điếu thông thường nhưng sử dụng thuốc lá điện tử có nguy cơ nghiện thuốc lá điếu thông thường cao gấp 2-3 lần so với những người chưa từng sử dụng thuốc lá điện tử.
Infographic: Thuốc lá điện tử không phải là sản phẩm giúp cai nghiện thuốc lá điếu thông thường
Infographic: Thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng không phải là sản phẩm ít hại hơn thuốc lá điếu thông thường
Theo báo cáo của WHO, hiện nay có khoảng 20.000 loại hương liệu được sử dụng trong các sản phẩm thuốc lá điện tử, các loại thuốc lá thế hệ mới, trong đó có rất nhiều loại hương liệu độc hại và chưa được đánh giá toàn diện về mức độ gây hại đối với sức khỏe. Khói thuốc làm tăng nguy cơ mắc ung thư phổi, ung thư thanh quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, đột quỵ, xuất huyết não, ung thư,…; làm tăng nguy cơ sử dụng rượu, ma tuý và các chất gây nghiện khác; gây tổn thương bào thai, dẫn đến cân nặng sơ sinh thấp, tăng nguy cơ đẻ non và hội chứng đột tử ở trẻ sơ sinh; ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ ở lứa tuổi thanh thiếu niên. Sử dụng các loại thuốc lá thế hệ mới cũng làm tăng nguy cơ bỏng và các tai nạn khác do sử dụng pin làm nóng và tạo hơi,… Ngoài ra, hương liệu tạo mùi thơm hấp dẫn trong các loại thuốc lá thế hệ mới gây ngộ độc hoặc kích thích trẻ em, thanh thiếu niên sử dụng.
Infographic: Những tác hại của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, shisha
Trước tính nguy hại của thuốc lá thế hệ mới, ngày 30/11/2024, tại Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 173/2024/QH15 về cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, các loại khí, chất gây nghiện, gây tác hại cho sức khỏe con người từ năm 2025. Như vậy, từ ngày 1/1/2025, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, shisha sẽ được coi là hàng cấm tại Việt Nam. Các hành vi “sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, các loại khí, chất gây nghiện” là vi phạm pháp luật và sẽ bị xử lý theo các quy định của pháp luật. Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm thì các cá nhân, tổ chức vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Hãy ngừng sử dụng thuốc lá, thuốc lá điện tử và các loại thuốc lá mới để bảo vệ sức khoẻ cho bản thân, gia đình và cộng đồng!./.
Khánh Ngọc tổng hợp