Khi nào được cho là tăng huyết áp?
Các nhà khoa học đều chọn ngưỡng gọi là tăng huyết áp đối với người từ 18 tuổi trở lên khi người đó có ít nhất một trong hai số huyết áp sau: huyết áp tối đa lớn hơn hoặc bằng 140 mmHg và hoặc huyết áp tối thiểu lớn hơn hoặc bằng 90 mmHg.
Ví dụ, nếu con số huyết áp là 150/80, 130/100 hoặc 150/90mmHg sau nhiều lần đo đều được gọi là tăng huyết áp.
Một cách đầy đủ, tăng huyết áp là một hội chứng tim mạch tiến triển được khẳng định khi: Huyết áp đo tại cơ sở y tế lớn hơn hoặc bằng 140/90 mm Hg; Khi đo tại nhà và khi theo dõi huyết áp lưu động 24 giờ lớn hơn hoặc bằng 135/85 mm Hg; chỉ số huyết áp không tăng nhưng có bằng chứng tăng huyết áp như đang dùng thuốc hạ huyết áp hoặc có biến chứng như bệnh tim do tăng huyết áp, tai biến mạch máu não.
Phân loại tăng huyết áp?
THA được chia làm hai loại là:
THA nguyên phát (tăng không rõ nguyên nhân) chiếm đến 93%-95% trong số những người tăng huyết áp. Trong trường hợp này, người ta nghĩ đến nhiều yếu tố phối hợp với nhau gây THA như: tuổi cao; giới tính (nữ ở độ tuổi sinh đẻ ít mắc bệnh tim mạch hơn nam giới); di truyền (cha mẹ mắc bệnh THA, sẽ có một tỷ lệ con cũng bị THA); béo phì; tiểu đường; hút thuốc lá; ít vận động; stress; thói quen ăn mặn...
THA thứ phát là từ một nguyên nhân nào đó, chẳng hạn do hở van động mạch chủ; u tủy thượng thận; do bệnh thận; cường giáp; do sử dụng thuốc làm giữ muối, nước…
Điểm khác biệt của 2 loại tăng huyết áp là tăng huyết áp có nguyên nhân (THA thứ phát) thì chữa triệt để được, ví dụ tăng huyết áp do hẹp động mạch thận thì sau khi nong động mạch hẹp, huyết áp bình thường trở lại, không phải uống thuốc nữa; còn tăng huyết áp không rõ nguyên nhân khó điều trị triệt để được.
Phát hiện tăng huyết áp bằng cách nào?
Đo kiểm tra là cách đơn giản nhất, duy nhất để phát hiện sớm THA nhằm điều trị kịp thời.
Để đo huyết áp, người được đo cần được nghỉ khoảng 5 phút trước khi đo; không sử dụng các chất kích thích trước đó 2 giờ (bia, rượu, thuốc lá, cà phê)...
Với người lớn, dù trong người thấy bình thường, nhưng cũng cần đo huyết áp kiểm tra định kỳ hàng năm.
Thay đổi hành vi, lối sống không có lợi cho sức khỏe như hút thuốc lá, uống rượu, bia quá độ...; chế độ dinh dưỡng cần giảm muối, bớt mỡ, tăng cường rau, quả, trái cây tươi; vận động thể lực đều đặn... là biện pháp hữu hiệu để phòng chống bệnh THA.
Một số lời khuyên của các chuyên gia để phòng chống bệnh tăng huyết áp: Cần có chế độ ăn hợp lý, đảm bảo đủ kali và các yếu tố vi lượng. Nên ăn giảm mặn dưới 5 gam muối hay 1 thìa cà phê muối mỗi ngày. Cần ăn tăng cường rau xanh, hoa quả tươi.
Chú ý trong khẩu phần ăn hàng ngày, không nên ăn mỡ, mực và phủ tạng động vật. Nên ăn cá tươi (ít nhất 2 lần/tuần) vì có nhiều tác dụng tốt đối với bệnh tim mạch nói chung và tăng huyết áp nói riêng.
Tích cực giảm cân (nếu quá cân), duy trì cân nặng lý tưởng với chỉ số khối cơ thể (BMI) từ 18,5 đến 22,9 kg/m2.
Cố gắng duy trì vòng bụng dưới 90 cm ở nam và dưới 80 cm ở nữ.
Hạn chế uống rượu, bia: số lượng ít hơn 3 cốc trên ngày đối với nam, ít hơn 2 cốc trên ngày đối với nữ. Cốc tiêu chuẩn tương đương với 330ml bia hoặc 140ml rượu vang, hoặc 40ml rượu mạnh.
Ngừng hoàn toàn việc hút thuốc lá, thuốc lào.
Tăng cường hoạt động thể lực ở mức thích hợp: tập thể dục, đi bộ hoặc vận động ở mức độ vừa phải, đều đặn khoảng 30-60 phút mỗi ngày.
Tránh lo âu, căng thẳng thần kinh: cần có chế độ thư giãn, nghỉ ngơi hợp lý.
Tránh bị lạnh đột ngột: vì khi lạnh đột ngột huyết áp có thể có những cơn tăng huyết áp bất thường./.