Tật khúc xạ gồm 3 loại : cận thị, viễn thị , loạn thị
Cận thị là trường hợp ta nhìn xa mờ, nhìn gần rõ, thường gặp ở tuổi học đường.
Viễn thị có 2 dạng: viễn thị nhẹ thì nhìn xa rõ, nhìn gần mờ; viễn thị nặng thì nhìn cả xa lẫn gần đều mờ.
Loạn thị là trường hợp luôn nhìn mờ cả xa lẫn gần kèm theo nhìn hình ảnh biến dạng (nhìn đường thẳng thấy không thẳng, hình tròn thành hình bầu dục hoặc méo mó không đều). Loạn thị thường đi kèm với cận thị hoặc viễn thị.
 |
| Ảnh minh họa |
Nguyên nhân chính gây tật khúc xạ
Có hai nhóm nguyên nhân chính gây tật khúc xạ là bẩm sinh và mắc phải. Nguyên nhân bẩm sinh thường do yếu tố di truyền, yếu tố gia đình; nguyên nhân mắc phải thường do quá trình sinh hoạt, học tập, làm việc và các thói quen không hợp lý như tư thế ngồi sai, điều kiện ánh sáng, bàn ghế không phù hợp, thói quen đọc sách, chơi điện tử, xem tivi, sử dụng vi tính không hợp lý…
Những dấu hiệu nhận biết có thể bị tật khúc xạ
Xem tivi hay sách báo phải lại gần mới thấy, nhìn xa hay gần không rõ, nhìn hình ảnh biến dạng, hay nheo mắt khi nhìn, kết quả học tập, lao động giảm sút, hay dụi mắt khi nhìn, hay mỏi mắt, nhức đầu, chóng mặt, buồn ngủ khi đọc sách hay học tập, hay nghiêng đầu khi nhìn, lé mắt...
Cách phòng chống tật khúc xạ
Đảm bảo nơi học tập và làm việc đầy đủ ánh sáng: ánh sáng dùng khi học hoặc làm việc thường có cường độ lớn gấp ba lần cường độ ánh sáng trong phòng. Không nên chỉ dùng một đèn để đọc sách trong phòng tối. Nếu học ban đêm, ngoài ánh sáng phòng ta cần đèn bàn , đèn phải có chụp phản chiếu. Chúng ta nên sử dụng kết hợp đèn điện bóng tròn và đèn ống. Việc chiếu sáng được xem là tốt nhất cho việc đọc sách, học và làm bài là chiếu sáng từ sau, từ trên xuống, nghịch với bên tay thuận.
Kích thước của bàn, ghế : phải phù hợp với chiều cao của từng người để có thể nhìn đúng khoảng cách từ mắt đến tập, sách và không phải cúi đầu nhiều.
Tư thế ngồi đúng : ngồi thẳng lưng, hai chân khép lại, hai bàn chân để sát nền nhà, đầu hơi cúi khoảng 10 độ – 15 độ, không được cúi gầm mặt, nghiêng đầu, áp má lên bàn học, luôn để mắt xa sách vở một khoảng cách thích hợp. Khoảng cách lý tưởng để đọc sách là khoảng cách đo từ chỗ đầu ngón cái hoặc ngón trỏ cong lại đến cùi chỏ (trung bình khoảng 35cm).
Giảm mọi căng thẳng của mắt : không sử dụng mắt quá lâu, nhất là học sinh cấp I và những em thị lực kém. Hạn chế thời gian xem tivi, chơi trò chơi điện tử, vi tính… Không đọc sách truyện có chữ quá nhỏ hay mờ, hình ảnh không rõ nét. Mỗi 20 phút làm việc ta nên nhìn ra xa một khoảng cách 6m trong thời gian khoảng 2-3 phút. Không làm bất cứ việc gì phải huy động thị giác gần quá 45 phút. Nên xem tivi ở khoảng cách bằng bảy lần chiều rộng màn hình tivi (ví dụ đối với tivi 21 inch nên ngồi cách xa màn hình 3,5m). Chúng ta nên ngồi thẳng khi xem tivi, nên có chiếu sáng trong phòng, nhưng tránh ánh sáng phản xạ trực tiếp màn hình. Đối với trẻ em nên giới hạn việc xem tivi khoảng một đến vài giờ/ngày. Nếu ta có tật khúc xạ thì nên đeo kính khi xem tivi.
Ăn uống đầy đủ chất và hoạt động thể lực: nên ăn các thực phẩm có chứa nhiều vitamin A như gan, trứng, các loại rau có màu đỏ, cam, vàng như cà chua, gấc, cà rốt, bí đỏ…và các loại rau có màu xanh đậm, tham gia hoạt động thể lực phù hợp với lứa tuổi.
Tật khúc xạ cần được phát hiện sớm, đeo kính đúng và sớm để tránh nhược thị, lé cho trẻ. Đối với loạn thị, đeo kính thường xuyên giúp mắt nhìn thấy rõ và đỡ mệt mỏi, nhất là các công việc cần nhìn gần như đọc sách. Các tật khúc xạ nặng và kèm theo lé nên đeo kính thường xuyên vì không những điều chỉnh được tật khúc xạ mà còn điều chỉnh cả lé nữa. Định kỳ mỗi 6 tháng nên kiểm tra lại độ kính. Tùy theo từng trường hợp mà các bác sĩ chuyên khoa hoặc các kỹ thuật viên khúc xạ sẽ có những hướng dẫn cụ thể ./.
Đỗ Hằng (tổng hợp)