Viêm da cơ địa được gây nên bởi 2 nguyên nhân chính, bao gồm: Yếu tố môi trường như: Ô nhiễm môi trường, các dị nguyên có trong bụi nhà, lông súc vật, quần áo, đồ dùng gia đình…Yếu tố di truyền: bệnh viêm da cơ địa chưa xác định được rõ ràng do gen nào đảm nhiệm nhưng bệnh thường xuất hiện ở những người có tiền sử bản thân hay gia đình mắc các bệnh có yếu tố dị ứng như: hen, viêm mũi xoang dị ứng, sẩn ngứa, dị ứng thuốc, mày đay. Khoảng 60% người lớn bị viêm da cơ địa có con bị bệnh này, nếu cả bố và mẹ cùng bị bệnh thì con đẻ ra có đến 80% cũng bị bệnh.
Bác sĩ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Phú Thọ soi da cho người bệnh
Triệu chứng lâm sàng của bệnh: Bệnh viêm da cơ địa có các biểu hiện khác nhau tuỳ theo lứa tuổi.
Viêm da cơ địa ở trẻ nhũ nhi (dưới 12 tháng tuổi): Bệnh phát sớm khoảng 3 tuần sau sinh, thường cấp tính với các đám đỏ da, ngứa, sau đó xuất hiện nhiều mụn nước nông, dễ vỡ, xuất tiết và đóng vảy tiết, có thể bội nhiễm, hạch lân cận sưng to. Vị trí hay gặp nhất là 2 má, có thể ở da đầu, trán, cổ, thân mình, mặt dưới các chi. Khi trẻ biết bò có thể xuất hiện tổn thương ở đầu gối. Trẻ bị viêm da cơ địa có thể dị ứng với một số thức ăn như sữa, hải sản, thịt bò, thịt gà… Khi không ăn các thức ăn gây dị ứng thì bệnh viêm da cơ địa giảm rõ rệt. Bệnh hay tái phát, mạn tính và rất nhạy cảm với các yếu tố như nhiễm trùng, mọc răng, tiêm chủng, thay đổi khí hậu hay môi trường sống. Hầu hết bệnh sẽ tự khỏi khi trẻ được 18-24 tháng.
Viêm da cơ địa ở trẻ em: hay gặp nhất là lứa tuổi 2-5. Thương tổn cơ bản là các sẩn nổi cao hơn mặt da, tập trung thành mảng hoặc rải rác. Da dày, lichen hoá. Có thể gặp các mụn nước tập trung thành đám. Vị trí hay gặp nhất là mặt duỗi hay nếp gấp như khuỷu tay, khoeo chân, cổ tay, mi mắt, thương tổn ở hai bên hoặc đối xứng. Nếu tổn thương trên 50% diện tích da, trẻ thường bị suy dinh dưỡng. Thường bệnh sẽ khỏi khi trẻ được 12 tuổi, nếu không khỏi sẽ chuyển sang viêm da cơ địa ở thanh thiếu niên và người lớn.
Viêm da cơ địa ở thanh thiếu niên và người lớn: Biểu hiện sẩn nổi cao hơn mặt da, rải rác hoặc tập trung thành đám. Có thể có một số mụn nước kèm theo nhiều vết xước do gãi. Bệnh rất ngứa. Vị trí hay gặp ở nếp gấp khuỷu, khoeo, cổ, hậu môn sinh dục, núm vú, vùng da quanh mắt đối với thanh thiếu niên. Khi bệnh lan toả thì vùng nặng nhất là các nếp gấp. Viêm da lòng bàn tay, chân: gặp ở 20-80% người bệnh, là dấu hiệu đầu tiên của viêm da cơ địa ở người lớn. Viêm da quanh mi mắt, chàm ở vú. Tiến triển mạn tính, ảnh hưởng nhiều bởi các dị nguyên, môi trường, tâm sinh lý người bệnh.
BSCKI. Lê Thị Hồng Doan – Phó Trưởng Phòng khám đa khoa, chuyên khoa, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Phú Thọ cho biết: “Khoảng 70% trẻ bị viêm da cơ địa sẽ khỏi khi lớn lên. Còn lại 30% kéo dài dai dẳng. Thường người bệnh viêm da cơ địa sẽ kèm thêm các bệnh dị ứng khác như viêm mũi dị ứng, hen phế quản. Nhìn chung viêm da cơ địa không gây nguy hiểm tới tính mạng người bệnh nhưng nếu không được chăm sóc và điều trị đúng bệnh sẽ tiến triển dai dẳng và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.”
Để chủ động phòng bệnh viêm da cơ địa, người bệnh cần tránh tiếp xúc với các tác nhân như lông gia súc, gia cầm, len, dạ, giảm bụi nhà, tránh stress, nên mặc đồ vải cotton. Giữ vệ sinh môi trường, vệ sinh thân thể sạch sẽ. Nếu đã mắc viêm da cơ địa, nên tắm nước ấm, không quá nóng, không quá lạnh, nhiệt độ < 36°C, ngay sau khi tắm xong bôi thuốc ẩm da, dưỡng da, nhất là về mùa đông. Nếu dùng xà phòng thì chọn loại ít kích ứng. Vệ sinh sạch sẽ vùng da đóng bỉm, đóng tã lót ở trẻ nhỏ tránh chất tiết gây kích thích. Giữ độ ẩm không khí trong phòng. Hàng ngày nên uống đủ nước và ăn uống dinh dưỡng đủ chất để tăng cường sức đề kháng cho cơ thể. Kiêng loại thức ăn đã được xác định gây viêm da cơ địa ở trẻ.
Khi có các triệu chứng nghi bị viêm da cơ địa cần đi khám bác sĩ chuyên khoa da liễu để được khám và điều trị đúng, kịp thời, tránh tái phát nhiều lần. Không nên tự chẩn đoán, tự mua thuốc điều trị sẽ làm cho bệnh nặng hơn, thậm chí biến chứng vì dùng thuốc không rõ nguồn gốc./.
Hoàng Oanh