Cận thị là một loại tật khúc xạ phổ biến. Người bị cận thị khó khăn khi nhìn các vật ở xa. Cận thị học đường là tình trạng các em trong độ tuổi đi học mắc tật cận thị. Cận thị học đường do quá trình học tập và sinh hoạt sai cách, dẫn đến mắt điều tiết quá mức. Hậu quả là suy giảm thị lực, nếu cận thị nặng, võng mạc của mắt có thể bị thoái hoá đến “cửa sổ tâm hồn” của trẻ. Ngoài ra, nó còn ảnh hưởng ảnh hưởng đến quá trình học tập. Mắt trẻ sẽ nhìn kém, đọc chữ hay bị nhảy dòng, nhầm dấu, viết chậm, sai chữ,…dẫn đến kết quả học tập giảm sút, trẻ trở nên rụt rè và thiếu tự tin.
Hiện nay, cận thị học đường có xu hướng tăng. Theo thống kê mới nhất, nước ta có khoảng 5 triệu trẻ em mắc tật khúc xạ ở mắt. Tại tỉnh Phú Thọ, hằng năm các cơ sở y tế tiếp nhận khám và điều trị cho rất nhiều trường hợp trẻ bị cận thị. Tính riêng tại Bệnh viện Mắt, mỗi năm khám cho 4000 lượt người mắc tật khúc xạ. Từ đầu năm 2022 đến nay, Bệnh viện Mắt tỉnh Phú Thọ đã tiếp nhận khám cho 2500 trường hợp trẻ mắc tật khúc xạ, trong đó có 1500 là cận thị.
Cận thị không có những dấu hiệu rõ rệt nên rất khó phát hiện. Cũng theo Ths.BS. Đoàn Hương Giang – Phó Trưởng khoa Nhãn nhi - Khúc xạ, Bệnh viện Mắt tỉnh Phú Thọ: “Cận thị chia ra 3 loại theo mức độ cận như sau: Cận thị ở mức độ nhẹ dưới -3,00 diop; Cận thị ở mức độ trung bình là từ từ -3,00 diop đến -6,00 diop; Cận thị từ -6,00 diop trở lên gọi là cận thị nặng.”
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tật cận thị ở lứa tuổi học sinh đó là, việc học tập và sinh hoạt thiếu hợp lý, cường độ học tập ngày càng dày đặc cùng với môi trường ánh sáng không đảm bảo. Nhiều trẻ ngồi học sai tư thế, thậm chí nhiều trẻ còn bò ra bàn hoặc nằm lên giường để học. Cùng với công nghệ ngày càng hiện đại, trẻ sớm sử dụng các thiết bị điện tử để phục vụ cho học tập, giải trí, làm cho mắt cũng phải điều tiết ở cự ly gần trong thời gian dài. Điều này dẫn đến nguy cơ suy giảm thị lực và cận thị cao, đặc biệt là lứa tuổi 7-9 tuổi và 12–14 tuổi. Ngoài ra do yếu tố di truyền, thông thường bố mẹ bị cận thị từ 6 diop trở lên. Tỷ lệ con mắc cận thị cao hơn nhiều bố mẹ không bị cận thị.
Cũng theo bác sĩ Đoàn Hương Giang: Trẻ dưới 18 tuổi thì chưa đủ tuổi phẫu thuật tật khúc xạ, phương pháp điều trị cận thị học đường tối ưu nhất là đeo kính cho người cận thị. Do đó, nên đưa trẻ đến các cơ sở bệnh viện mắt uy tín để các bác sĩ khám và chẩn đoán tật khúc xạ ở trẻ sớm. Với những trẻ đã bị cận thị, cũng cần đưa trẻ đi khám mắt thường xuyên để kiểm tra tiến triển của tật cận thị nhằm thay kính kịp thời giúp trẻ nhìn rõ hơn. Việc không thay kính định kỳ sẽ khiến thị lực của trẻ bị giảm sút, đeo kính sai độ khiến mắt phải điều tiết nhiều hơn, khiến độ cận tăng nhanh hơn. Đối với người trên 18 tuổi, điều kiện đủ để phẫu thuật là độ khúc xạ phải ổn định ít nhất 6 tháng (trong 6 tháng có thể thay đổi 0,5 diop).
Để phòng tránh cận thị học đường, các bậc phụ huynh cần cải thiện điều kiện học tập và sinh hoạt bằng cách đảm bảo góc học tập đủ ánh sáng và ngồi học đúng tư thế; thực hiện thời gian biểu học tập, nghỉ ngơi, vui chơi hợp lý để đảm bảo sức khỏe, thư giãn thị giác; Chế độ ăn uống giàu vitamin: bổ sung các loại thực phẩm giàu vitamin A, E, B,… như cà rốt, bí đỏ, cà chua, trứng, thịt, cá,… trong bữa ăn hằng ngày để nuôi dưỡng mắt. Nên hạn chế thức ăn chế biến sẵn, chiên xào nhiều dầu mỡ. Khám mắt định kỳ mỗi 6 tháng để xác định tật khúc xạ (cận thị) và các bệnh về mắt khác sớm và có phương pháp điều trị kịp thời./.
Hoàng Oanh