Sốt rét là bệnh truyền nhiễm gây ra bởi ký sinh trùng Plasmodium, lây truyền từ người bệnh sang người lành khi bị muỗi đốt. Muỗi Anopheles là trung gian truyền bệnh sốt rét. Ký sinh trùng sốt rét (KSTSR) không tồn tại ở ngoại cảnh, chỉ tồn tại trong máu người bệnh và trong cơ thể muỗi truyền bệnh sau khi chích người bệnh. Do đó điều kiện để lây truyền bệnh sốt rét là phải có muỗi Anopheles và có người đang bị bệnh (mang ký sinh trùng trong máu).
Biểu hiện của bệnh sốt rét có thể thay đổi từ nhẹ đến nặng tùy thuộc vào nhiều yếu tố như: Loại ký sinh trùng mắc phải, tình trạng miễn nhiễm của ký chủ, cơ địa ký chủ như thai nghén, suy dinh dưỡng… Thời kỳ ủ bệnh trong bệnh sốt rét là thời gian từ khi bị nhiễm ký sinh trùng cho đến khi xuất hiện các triệu chứng lâm sàng đầu tiên. Thời gian này trung bình từ 9 đến 30 ngày thay đổi tùy theo từng chủng loại ký sinh trùng sốt rét. Cơn sốt điển hình của bệnh sốt rét trải qua 3 giai đoạn: Rét run, sốt cao, vã mồ hôi. Một cơn sốt thường kéo dài từ 2 đến 8 giờ. Ngoài cơn sốt, bệnh nhân không có cảm giác bị bệnh. Ngoài ra, có thể có các triệu chứng đi kèm khác như: Nhức đầu, mệt mỏi, suy nhược, buồn nôn, đau cơ, rối loạn tiêu hóa… làm cho chúng ta dễ nhầm lẫn với các bệnh khác như là bệnh sốt xuất huyết, cúm, nhiễm siêu vi…
Bệnh sốt rét nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời sẽ xuất hiện các biến chứng nặng – thể Sốt rét ác tính (như biến chứng não gây hôn mê sâu, co giật; suy gan, suy thận, thiếu máu nặng, tiểu huyết cầu tố do vỡ hồng cầu hàng loạt…) và khi đó nguy cơ tử vong là rất cao. Hiện nay bệnh sốt rét chưa có vắc xin phòng ngừa nên biện pháp phòng bệnh hữu hiệu nhất là phòng muỗi Anopheles truyền từ người bệnh sang người lành. Vì thế, cần áp dụng ngay các biện pháp phòng ngừa để bảo vệ sức khỏe cụ thể như sau:
Diệt mầm bệnh: Khi được chẩn đoán mắc sốt rét có KSTSR, người bệnh phải tuân thủ uống đúng thuốc, đủ liều và đủ ngày điều trị theo quy định để tránh lây sang người khác làm nhiều người mắc, gây nên dịch sốt rét.
Diệt muỗi truyền bệnh: Hưởng ứng các đợt phun hóa chất tồn lưu trong nhà hay tẩm màn hóa chất xua, diệt muỗi do cơ quan y tế địa phương thực hiện.
Bảo vệ cá nhân: Khi đi làm nương, đi rừng và ngủ lại phải mang màn tẩm hóa chất xua, diệt muỗi để ngủ, sử dụng hương muỗi, kem xua muỗi, ban đêm phải ngủ trong màn.
Làm sạch môi trường xung quanh nơi ở: Phát quang các bụi cây, bụi rậm xung quanh nhà, khơi thông các dòng chảy như rãnh nước đọng quanh nhà…
Phun thuốc diệt muỗi: Đây là biện pháp tích cực tốt nhất cho vùng sốt rét lưu hành./.
Đào Lan tổng hợp